Bolonjski način studiranja

Iako je većina studenata već dobro upoznata sa najvažnijim načelima bolonjskog načina studiranja, smatrali smo da bi bilo korisno još jedanput ukratko izložiti u čemu se ovaj način studiranja razlikuje od dosadašnjeg, tradicionalnog načina studiranja.

Bolonjski proces ima za cilj kreiranje jedinstvenog evropskog sistema univerzitetske nastave i istraživanja, uz istovremeno priznavanje i zadržavanje raznolikosti nacionalnih specifičnosti (kultura, jezik, tradicija, itd). Na taj način se teži stvaranju fleksibilnijeg i efikasnijeg sistema visokog obrazovanja Evrope, koji bi bio kompetitivan i na globalnom svjetskom tržištu znanja.

Evropski sistem prenosa bodova (ESPB) ili na engleskom European Credit Transfer System (ECTS), predstavlja jedinstven sistem kvantitativnog vrednovanja uloženog rada studenta u sticanje znanja, sposobnosti i vještina (ishodi učenja) predviđenih kako studijskim programom, tako i svakim predmetom u okviru tog programa.

Bodovi su vrsta zajedničke „valute" u Evropskom sistemu visokog obrazovanja, pri čemu se ona zasniva na radu studenta koji je verifikovan ispitom.

Osnovne karakteristike ECTS sistema:

ECTS pospješuje pokretljivost/mobilnost studenata u Evropskom prostoru visokog obrazovanja uz mogućnost prenosa i akumulacije bodova stečenih u različitim institucijama, olakšava priznavanje diploma među zemljama Evrope i na taj način promoviše evropsku dimenziju visokog školstva. Bodovi se ne priznaju automatski, već podrazumijevaju potvrđen kvalitet i programa i institucije koja ih dodjeljuje.

Broj predmeta koje student sluša u jednom semestru varira i zavisi od studijskih programa i fakulteta. Pojedini predmeti nose različit broj bodova u zavisnosti od obaveza koje student treba da ispuni da bi ih položio, tačnije od opterećenja studenta izraženog u vremenskim jedinicama koje utroši da bi ispunio sve ispitne obaveze. Manji broj bodova ne znači da je neki predmet manje važan, nego samo da iziskuje manje vremena za potpuno sticanje ishoda učenja. S druge strane, broj bodova nije direktno zavisan od broja časova predavanja i vježbi.

Ishodi učenja predstavljaju kompetencije, vještine i/ili stavove koje student stiče tokom određenog perioda učenja. Ishodi učenja se ne odnose na sadržaj ili metodologiju nastave, već na ono što se očekuje da student stekne ili razvije tokom učenja. Ishodi učenja se definišu za čitav studijski program i za pojedinačni predmet. Smatra se da je student koji je položio ispit, bez obzira na to koju je ocjenu dobio, stekao definisane kompetencije, odnosno ishode učenja i „zaradio" predviđene bodove.

Dodatak diplomi (Diploma Supplement)

Po završetku studija studenti, pored diplome, dobijaju i zvaničan dokument koji se zove Dodatak diplomi (na engleskom Diploma Supplement). Ovaj dokument sadrži standardizovan opis prirode, nivoa, sadržaja i statusa studija koje je student uspješno završio. U njemu su navedeni detalji studijskog programa i postignute ocjene. U dodatku diplome bi, pored svih ispita koje je student položio, broja ECTS bodova za svaki predmet i dobijene ocjene, mogla da budu navedena i imena profesora, kao i vannastavne aktivnosti studenta tokom studija: članstvo u studentskim organizacijama, sportske i kulturne aktivnosti, pohađanje kurseva i seminara koje organizuje fakultet, znanje stranih jezika i dr.

Diploma i Dodatak diplomi izdaju se za sva 3 ciklusa studija i to na matičnom i engleskom jeziku. Dodatak diplomi je izuzetno važan dokument i sa aspekta mobilnosti studenata, kao i prilikom budućeg zapošljavanja, jer pored zvanja navedenog u diplomi, daje i pregled sadržaja savladanog studijskog programa.

Vrste i ciklusi studija

Novi studijski programi temelje se na trostupanjskoj koncepciji visokoškolskog obrazovanja:

Mobilnost i Bolonjski proces

Jedan od osnovnih ciljeva Bolonjskog procesa je omogućavanje i podsticanje mobilnosti studenata i nastavnog osoblja unutar Evropskog prostora visokog obrazovanja. Može se reći da većina mjera koje Bolonjski proces uvodi, kao što su ECTS, nova struktura studija, dodatak diplomi itd, ima za cilj omogućavanje lakše i sigurnije mobilnosti studenata, nastavnog osoblja i istraživača unutar evropskog prostora visokog obrazovanja.

Ispit

Ispit se polaže usmeno i/ili pismeno, odnosno praktično, što je najčešće praksa na umjetničkim i medicinskim fakultetima. Ispitni rokovi prema Zakonu o visokom obrazovanju su slijedeći: završni, popravni i dodatni popravni.

Student neposredno nakon završetka predispitnih obaveza, predviđenih za svaki predmet posebno, polaže završni ispit. Prema novom sistemu studija, student ima pravo da polaže završni ispit najviše tri puta, a ukoliko ni tada ne uspije da ga položi, morat će ponovo da pohađa taj predmet i ponovi sve predispitne obaveze.

Ocjena studenta formira se tokom ukupnog rada na predmetu, u toku cijelog semestra. Pismena ili praktična provjera znanja iz jednog nastavnog predmeta ne može trajati kraće od 1 (jedan), niti duže od 3 (tri) sata.

Zakon o visokom obrazovanju obavezuje nastavnike da kontinuirano prate rad studenta tokom semestra. Ako se svaki predmet vrednuje sa 100 poena, najmanji obim predispitnih obaveza koje se mogu ispuniti tokom semestra je 50. Naravno, poeni se stiču samo ukoliko se, na način koji je predviđen programom, uspiješno ispune predispitne obaveze.

U ukupan broj od 100 poena ulaze poeni za: aktivnost i rad na predavanjima i vježbama, seminarski radovi, samostalni radovi, praktični i rad na terenu, kolokvijumi i ispit. Koliko konkretno svaka od navedenih aktivnosti nosi poena, nastavnik bi trebalo da prezentuje studentima na početku pohađanja predmeta. Popravni i dodatni popravni ispit izvode se na isti način, te nose isti broj bodova u ukupnoj strukturi bodovanja, kao i završni ispit za dati predmet.

Obavezni i izborni predmeti

U svakom studijskom programu određeni su obavezni predmeti, koje student mora savladati tokom studija. Pored toga, svaki studijski program predviđa i izborne predmete (stučne izborne kao i Univerzitetske izborne predmete) koje će student izabrati u zavisnosti od sopstvenih interesovanja. Ono što je važno jeste to da ukupan broj bodova obaveznih i izbornih predmeta iznosi 30 bodova u jednom semestru odnosno 60 za cijelu akademsku godinu.

Pravo upisa u narednu godinu / sticanje uslova

Student može prenijeti u narednu godinu studija najviše 10 (deset) ECTS bodova ili najviše 2 (dva) predmeta, ukoliko zajedno nose više od 10 (deset) ECTS bodova, što znači npr. da studenti u narednu godinu mogu prenijeti 3 predmeta koja nose po 3 ECTS, ili pak 2 predmeta koja imaju više od 10 ECTS bodova (tj. npr jedan predmet od 12 ECTS i 1 predmet od 15 ECTS).

Finansiranje studija

U ovom sistemu studija predviđeno je da se određen broj studenata finansira iz budžeta, a da preostali broj sam finansira svoje studije. Ukoliko student koji se školuje o teretu budžeta u toku školske godine ostvari uslov za prelazak u narednu godinu on zadržava svoj status za narednu školsku godinu.

Student koji sam finansira studije ima mogućnost da narednu godinu studira o teretu budžeta, a to će ostvariti sticanjem uslova za prelazak u narednu godinu. Bitno je istaknuti da se za promjenu finansiranja kao uslov NE postavlja prosjek ocjena niti čista godina, tj položeni svi ispiti.

Studenti ponovci

Ukoliko student obnovi godinu zbog neostavarivanja uslova, onda on prvu obnovu plaća 100 KM po semestru. Studenti ponovci imaju obavezu da prisustvuju predavanjima i vježbama, te također imaju mogućnost da ne položene predmete polažu putem kolokvija isto kao i studenti koji su prvi puta upisali tu akademsku godinu. Student koji obnavlja studijsku godinu obavezan je platiti naknadu za obavljanje ispita u godini koju obnavlja i to za svaki predmet naknada je u visini od 30,00 KM.

Novosti na EF

Studenti moraju ići na predavanja onih predmeta koje su prenijeli iz prethodne godine! Sva predavanja i vježbe su OBAVEZNA!!

Predispitne obaveze iznose od 70-80 bodova. Stukturu predispitnih obaveza definiše nastavnik pri čemu se aktivnosti na predavanjima i vježbama boduju maximalno sa 5 bod., a zadaće 5-10 bod.

Za studente koji imaju status vanrednog studenta predispitnu obavezu "Aktivnosti na predavanjima i vježbama" zamjenjuje preispitna obaveza "Pristupni rad" koja se boduje max sa 5 bod.

Završni ispit se boduje od 20-30 bod. i može se realizovati u pismenoj, usmenoj ili praktičnoj formi. Studentu se mora omogućiti da u jednom danu polaže završni ispit samo iz jednog predmeta.

Popravni i dodatni popravni ispit se izvode na isti način, te nose isti broj bod u ukupnoj strukturi bod kao i završni ispit, što znači da u toku preispitnih obaveza morate ostvariti bodovni minimum da bi mogli izaći na završni ispit!!

Za sva dodatna pitanja možete se javiti predstavnicima Asocijacije studenata Ekonomskog fakulteta, koji će Vam vrlo rado pomoći i objasniti eventualne nejasnoće. Naš mail je : Ova e-mail adresa je zaštićena od spam robota, nije vidljiva ako ste isključili JavaScript

Nešto više o ovoj temi možete pročitati u Zakonu o visokom obrazovanju TK (2008 god.) i Statut Univerziteta (juni 2010. godine, uključujući izmjene i dopune Statuta Univerziteta).

EDIT :

VAZNI LINKOVI :
http://www.untz.ba/akti/Pravila-nacin_%20polaganja_ispita-ocjenjivanje_studenata_18_11_10.pdf